QR CodeKontrola i zajmowanie GPS'ów - komentarz prawników

Po pierwsze, zgodnie z przepisami Kodeksu karnego, przestępstwem jest bezprawne uzyskanie cudzego programu komputerowego. W doktrynie prawa karnego przez "uzyskanie" rozumie się zarówno przejęcie programu komputerowego wraz z nośnikiem, na jakim jest on utrwalony, jak i przejęcie w postaci skopiowania programu komputerowego, bez pozbawienia osoby uprawnionej dostępu do niego.

Po drugie, zgodnie z przepisami innej ustawy - Kodeksu postępowania karnego, kompetentne organy (prokurator, Policja) mogą, w granicach koniecznych dla zabezpieczenia śladów i dowodów przestępstwa przed ich utratą, zniekształceniem lub zniszczeniem, podejmować w każdej sprawie czynności niecierpiące zwłoki mające na celu zabezpieczenie śladów i dowodów przestępstwa.

W związku z powyższym funkcjonariusze Policji są uprawnieni dokonać tymczasowego zajęcia odbiornika GPS, ale tylko wtedy, gdy są spełnione ww. przesłanki, tj. istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa. Czy w przypadku, gdy kierowca kontrolowanego pojazdu nie jest w stanie okazać "certyfikatu" na software zainstalowany w odbiorniku GPS można mówić o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa? Moim zdaniem nie. Tym bardziej, że funkcjonariusze Policji kontrolujący kierowcę nie dysponują nawet najmniejszą przesłanką, aby stwierdzić, że doszło do bezprawnego uzyskania programu komputerowego (abstrahuję od przypadku, gdy w czasie kontroli pojazdu takie fakty zostaną ustalone).

W mojej ocenie, należy brać pod uwagę, że istotna część software'u jest dziś rozpowszechniania w sieci zupełnie legalnie, czemu towarzyszą umowy licencyjne "click on" ("click wrap"), poza tym dostępne są triale, freeware'y, cała gama oprogramowania na różnych licencjach open source (np. GNU GPL, BSD etc.), którym nie towarzyszą żadne "certyfikaty" w znaczeniu papierowych dokumentów.

Oczywiście nasza argumentacja może nie trafić do właściwych organów, które pouczone o konieczności wyegzekwowania od nas (kierowców) przedłożenia właściwego dokumentu (certyfikatu), mogą dokonać zajęcia odbiornika GPS. Cóż, wówczas nie pozostanie nam nic innego, jak dochodzić swoich racji i ewentualnie stosownego odszkodowania za bezprawne zajęcie.

Dla tych, którzy legalnie korzystają z oprogramowania do nawigacji satelitarnej, a w czasie kontroli nie będą dysponować dokumentami na tę okoliczność, polecam wykorzystać powyższą argumentację, tj. że przestępstwem jest wyłącznie bezprawne uzyskanie programu komputerowego, zaś software zainstalowany w kontrolowanym odbiorniku GPS został uzyskany zgodnie z prawem w formie _____________ (tutaj powołujemy podstawę legalnego pozyskania programu).

Krzysztof Jarosiński

Kancelaria Prawna Renata Urowska i Wspólnicy sp.k. w Poznaniu
współautor bloga: http://blaszyk-jarosinski.pl